Kan de techniek van positief denken werkelijk bijdragen aan onze weg naar verlichting? Of kan het juist het besef verdoven dat we innerlijk gevangen zitten en verlangen naar echte vrijheid?
Volgens Osho brengt positief denken geen echte transformatie. Het verdringt vooral de negatieve kanten van de persoonlijkheid. Positief denken is een manier van kiezen. Bewustzijn vraagt juist om aanwezigheid bij alles wat zich in je afspeelt.
Wanneer negatieve gevoelens naar het onbewuste worden weggedrukt en het bewuste gevuld wordt met positieve gedachten, ontstaat er een innerlijke spanning. Het onbewuste blijft namelijk veel sterker dan het bewuste. Zodra iets in het onbewuste terechtkomt, zoekt het andere manieren om zich te uiten.
Daarom noemt Osho positief denken een armzalige methode zonder werkelijk inzicht. Het geeft een vertekend beeld van wie je bent.
De schaduw van positief denken
Wanneer een negatief gevoel pijnlijk is, ontstaat vaak de neiging om het weg te duwen. Boosheid wordt bijvoorbeeld onderdrukt terwijl men probeert liefde of mededogen te voelen voor degene op wie men boos is.
In zo’n moment ontstaat er een innerlijke verdeeldheid. Aan de oppervlakte verschijnt een glimlach, terwijl er onder de oppervlakte nog steeds boosheid aanwezig is. Het resultaat is een vorm van uiterlijk gedrag dat weinig verbinding heeft met het hart.
Die glimlach blijft aan de buitenkant. Het wordt wat Osho lippengymnastiek noemt. De beweging van de lippen staat los van wat er werkelijk van binnen leeft.
Het verdrongen gevoel vormt vervolgens een barrière tussen het hart en de glimlach.
Dit proces beperkt zich niet tot één emotie. In het leven verzamelen zich talloze gevoelens: irritatie, teleurstelling, zelfkritiek of ontevredenheid over omstandigheden. Wanneer al deze gevoelens naar het onbewuste worden verplaatst, ontstaat er een innerlijke kloof.
Aan de oppervlakte kan iemand zeggen dat liefde de sleutel is tot een gelukkig leven. Tegelijkertijd ontbreekt er vreugde van binnen. Het innerlijke leven voelt zwaar en onrustig.
Wanneer iemand dit patroon lang genoeg volhoudt, kan het zelfs geloofwaardig lijken voor zichzelf en voor anderen. Toch verandert er niets wezenlijks. Het leven glijdt voorbij terwijl de kans op bewustwording onbenut blijft.
Liefde als werkelijke helende kracht
De rol van een therapeut of begeleider vraagt daarom grote zorgvuldigheid. Iedereen draagt immers vergelijkbare menselijke uitdagingen met zich mee.
Een therapeut bezit vaak vooral technische kennis. Dat kan waardevol zijn, zolang er helderheid blijft over de aard van die kennis. Zodra iemand zichzelf ziet als een meester of redder ontstaat er een nieuw probleem. Het ego kan via een andere weg weer naar voren komen.
Het helpt om de houding van helpen los te laten en te spreken over delen. Een therapeut deelt inzichten en ervaringen. De deelnemers in een groep staan niet lager of hoger dan degene die begeleidt.
Iedereen bevindt zich in hetzelfde menselijke proces. De begeleider heeft misschien iets meer kennis, maar veel van die kennis komt uit boeken, tradities of leraren.
Wanneer deze houding van gelijkwaardigheid aanwezig blijft, ontstaat er een sfeer van vertrouwen en vriendschap. In zo’n omgeving kunnen mensen werkelijk groeien.
Wanneer iemand zich als meester opstelt, verschuift de dynamiek. De ander kan zich kleiner gaan voelen of proberen dezelfde rol te bereiken. Het proces wordt dan een kwestie van technieken leren in plaats van bewustzijn ontwikkelen.
In sommige landen wordt therapie inmiddels sterk gereguleerd omdat het veld commercieel is geworden. Technieken zijn relatief eenvoudig te leren en worden soms toegepast zonder diepere ervaring of inzicht.
Osho wijst daarom op iets dat dieper gaat dan techniek.
Liefde is de beste therapeut
Technieken kunnen een ondersteunende rol spelen. Werkelijke transformatie ontstaat wanneer er liefde aanwezig is.
Liefde brengt een atmosfeer waarin mensen zich veilig voelen om zichzelf te ontmoeten. In zo’n ruimte kan bewustzijn groeien en kunnen oude patronen langzaam oplossen.
Wanneer liefde aanwezig is, ontstaat er een andere kwaliteit van ontmoeting tussen mensen. Vanuit die kwaliteit kan echte verandering plaatsvinden.
Uit: Osho – Over de grenzen van de psychologie
Bekijk de boeken van Osho bij Bol.com: hier.
