Omgaan met verandering wordt een stuk lichter zodra we zien waar ons verzet eigenlijk vandaan komt: uit de verhalen in ons eigen hoofd. We verzetten ons om allerlei redenen tegen verandering, maar uiteindelijk draait het om onze kern. We willen ons vasthouden aan geloofssystemen, gelijk hebben, verhalen die onze ego’s beschermen. Aan de andere kant kunnen we bang zijn voor het onbekende, maar waar zijn we eigenlijk bang voor?
Om over na te denken: waarom voel je je zoals je je voelt over bepaalde veranderingen in je leven? Moet je je zo voelen? Waarom kunnen sommigen verandering beter omarmen dan anderen? Geven ze misschien minder kracht aan de verhalen in hun hoofd?
Onze wereld is volop aan het veranderen tegenwoordig, en met goede reden! Diep vanbinnen weten en voelen we dat de dingen een beetje ‘oud’ zijn. Dat gevoel projecteren we naar buiten, op ons systeem, de politiek, het gedrag van anderen, onze baan. Eerlijk gezegd voelen de meesten van ons zich gefrustreerd over de stand van zaken.
Maar merk je ook wel eens dat je je verzet tegen gebeurtenissen in je leven? We maken allemaal onze eigen dingen mee. Dit artikel zegt niet dat het onmogelijk is om dingen te veranderen en te kiezen om de slechte ervaringen compleet te vermijden. Ik wil simpelweg zeggen dat we ons soms erg verzetten tegen de veranderingen in ons leven en dat dit veel pijn en ‘vastzitten’ veroorzaakt.
Van positief tot negatief, van pijn tot geluk, van plezier tot lijden: we mogen nooit vergeten dat dit allemaal slechts ervaringen zijn. Ze maken deel uit van wat ons laat groeien en brengen ons naar een groter bewustzijn in de ervaring van onze ziel en ons leven.
Twee keuzes als het lastig wordt
Wanneer iets lastigs zich voordoet, zoals een relatie die kapotgaat, het verliezen van je baan, moeten verhuizen, niet genoeg geld hebben of iets moeten afronden dat moeilijk is, dan hebben we doorgaans twee manieren van omgaan met die verandering. We kunnen de route kiezen waarbij we overstuur blijven en ons tegen het hele proces verzetten. Dat maakt het heel lastig om ervan te leren, omdat we onvermijdelijk vast komen te zitten in oordelen over wat er gebeurt. Of we kunnen ervoor kiezen te accepteren dat het voor nu deel uitmaakt van ons leven, als iets op ons pad, een tijdelijke barrière zo je wilt. Dan zien we wat het ons oplevert voor onze ontwikkeling. Wanneer je reageert op de situatie, let dan op de gedachten en emoties die zich voordoen. ‘Waarom ben ik zo verdrietig over het verliezen van een baan?’ ‘Waarom zit ik zo in over verandering?’ ‘Wat betekent deze verandering voor me, dat ze me zo overstuur maakt?’ ‘Waarom probeer ik deze ervaringen zo sterk te beheersen?’
Waarom we ons verzetten tegen verandering
Nu lijkt het misschien verleidelijk te zeggen dat dit allemaal natuurlijke gevoelens zijn die iedereen zou voelen als ze deze ervaringen hebben, omdat het de ‘menselijke aard’ is. Dat is maar half waar. De eerste schrik, het verdriet of de spanning als je je baan verliest, horen bij het mens-zijn. Maar hoe lang je erin blijft hangen en welk verhaal je eromheen bouwt, is voor een groot deel aangeleerd: geleerd door hoe ons is verteld om te gaan met bepaalde ervaringen. Daarom reageert de een zo, en de ander niet. Deze reacties worden doorgaans gevoed door onze eigen patronen, triggers, geloofssystemen en angsten, en kunnen verder worden gevoed door ons collectieve bewustzijn. Dat is de echte reden dat we ons verzetten tegen verandering. We beschermen de verschillende aspecten van onszelf die ik zojuist noemde, of vluchten ervoor weg. Ze houden ons gevangen in ons hoofd en spelen daar keer op keer dezelfde reacties en ervaringen af.
Sommige mensen zullen zeggen dat de een beter is in omgaan met verandering dan de ander. De simpele reden daarvoor is dat niet iedereen evenveel kracht geeft aan de verhalen van onze geest. Dat is werkelijk waar het uiteindelijk allemaal op aankomt. Je niet verzetten tegen verandering komt neer op het loslaten van die verhalen over alles wat je doet of op het punt staat te doen.
We hebben meer invloed dan we vaak denken op hoe we ons voelen tijdens onvermijdelijke veranderingen en uitdagingen, omdat we kunnen kiezen de kracht weg te nemen van het lijden waarin we zo vaak duiken. Eerlijk gezegd kunnen we ons in veel van deze omstandigheden vredig voelen. Daarvoor moeten we bewust en reflectief blijven terwijl de gebeurtenissen zich ontvouwen, en onze aandacht richten op wat ons uit onze vrede haalt. We kunnen natuurlijk voelen wat we eerst voelen, er rustig mee gaan zitten en het echt begrijpen, maar hoe lang we ermee zitten, is aan ons. Het is niet de schuld van de ervaring.
Verzet tegen verandering is soms als stroomopwaarts zwemmen. Soms zien we de perfectie niet in wat er gebeurt, dus doen we ons best om alles op zijn plek te houden, oftewel: we verzetten ons! Denk na over het loslaten van de noodzaak om alles te beheersen, en laat de dingen hun gang gaan zoals ze moeten gaan. Vaak zullen we merken dat dingen minder slecht uitpakken dan we vreesden. En achteraf zijn we soms zelfs dankbaar dat we het hebben mogen ervaren.
Omgaan met verandering in zes stappen
Merk je de volgende keer dat je je verzet, probeer dan deze stappen eens:
- Pauzeer even in de situatie.
- Neem je huidige emoties waar, en ga er even mee zitten als dat nodig is. Neem de tijd om rustig aan te doen en te begrijpen wat er vanbinnen gebeurt. Dit geeft je de helderheid om niet alleen te zeggen ‘ik ben boos’, maar ook ‘ik ben boos omdat ik me onzeker voel, of machteloos, of niet gerespecteerd’.
- Denk na over waarom deze dingen je echt dwarszitten. Als je begrijpt welke emoties of triggers er in je opkomen, zie je welke kracht je ze geeft en waarom.
- Laat los wat je probeert te beheersen of te vermijden (maar zorg natuurlijk dat je niet in gevaar komt).
- Kies ervoor om de situatie moment voor moment aan te pakken, zonder erover te oordelen.
- Schrijf op hoe je je voelt, als dat helpt. Je kunt er ook met iemand over praten.
Nuttige vragen om jezelf te stellen
Waarom ben ik bang voor wat komen gaat? Wat zijn alle mogelijke redenen die in mijn hoofd opkomen?
Wat denk ik dat er gaat gebeuren, dat ik hier zo bezorgd over ben? Heeft het invloed op hoe anderen me zien? Op mijn financiële stabiliteit? Waar komen die verhalen eigenlijk vandaan? Uit de maatschappij? Van mijn vrienden? Van mijn ouders?
De les van verzet
In het omgaan met verandering komt het hierop neer: als je merkt dat je steeds terugkomt bij dezelfde frustraties, oordelen, woede, schuld, angst, zorgen of nervositeit over iets, dan weet je dat er iets is dat je triggert, en dat het in jou zit. De weg naar vrede, en naar het achter je laten van je lijden, loopt via het verwerken van je emoties en het loslaten van de geloofssystemen, de patronen van ideeën in je hoofd, die deze reacties veroorzaken. Dat hoef je niet alleen te doen.
