Boeken lezen heeft concrete voordelen: het traint je concentratie, houdt je geheugen langer scherp, kan je empathischer maken en helpt je makkelijker in slaap te vallen.
In dit informatietijdperk worden we links en rechts bestookt met snelle feiten, nepnieuws, video’s en beelden. Dat doet iets met ons concentratievermogen. Een boek pakken, terwijl je het verhaal ook kunt beluisteren of in stukjes op je telefoon kunt lezen, voelt voor veel mensen hartstikke absurd. Toch loont het om weer eens een boek open te slaan.
Neem alleen al het lezen zelf: je houdt het boek vast, slaat de pagina’s om en ziet hoe ver je al bent in het verhaal. Het is bijna alsof je er zelf deel van uitmaakt.
Voordelen van boeken lezen voor je brein
Lezen vraagt geduld en doorzettingsvermogen, en die heb je niet nodig om op een kop te klikken en verder te scrollen. Een boek lezen is voor je hersenen een soort marathon. Tenminste, als je het uitkrijgt.
Lezen prikkelt je fantasie en je denken
Lezen stimuleert je fantasie en creativiteit. Bij een boek maak je de beelden zelf: hoe de kamer eruitziet, hoe een personage klinkt, welk weer het buiten is.
Lezen wordt ook in verband gebracht met een beter begripsvermogen en meer emotionele intelligentie. Mogelijk helpt het zelfs je vloeibare intelligentie: je vermogen om te redeneren en flexibel te denken. En wie flexibel kan denken, neemt makkelijker goede besluiten, voor zichzelf en voor anderen.
Lezen houdt je geheugen scherp
Naarmate we ouder worden, gaat ons geheugen achteruit. Regelmatig lezen kan helpen om je geest langer scherp te houden. Dat blijkt uit een onderzoek uit 2013 in het wetenschappelijk tijdschrift Neurology. Ouderen die veel lazen, schreven en hun brein op andere manieren bezighielden, gingen ongeveer 32% langzamer achteruit dan leeftijdsgenoten die dat gemiddeld deden. De onderzoekers volgden wat mensen deden en hoe hun geheugen zich ontwikkelde. Zo’n observationeel onderzoek laat een verband zien. Hard bewijs is het nog niet, maar de uitkomst is opvallend genoeg om ter harte te nemen.
“Ons onderzoek suggereert dat het trainen van je brein door dergelijke activiteiten te ondernemen gedurende je hele leven, van je jeugd tot je oude dag, belangrijk is voor de gezondheid van je brein op oudere leeftijd,” meldt auteur van het onderzoek Robert S. Wilson van het Rush University Medical Center in Chicago. “Op basis hiervan mogen we de effecten niet onderschatten van alledaagse activiteiten, zoals lezen en schrijven, op onze kinderen, onszelf en onze ouders of grootouders.”
Lezen maakt je empathischer
Lezen kan je ook empathischer maken. De Nederlandse onderzoekers Matthijs Bal en Martijn Veltkamp ontwierpen twee experimenten waaruit blijkt dat mensen die zich emotioneel inleefden in een fictief verhaal, daarna een boost in empathie ervoeren.
“In twee experimentele onderzoeken lukte het ons aan te tonen dat zelf-gerapporteerde empathische vaardigheden significant waren toegenomen gedurende een week voor lezers van een fictief verhaal van auteurs Arthur Conan Doyle en José Saramago,” schreven ze in hun bevindingen. “Specifieker werden zeer inlevende lezers van Doyle empathischer terwijl de niet geroerde lezers van zowel Doyle en Saramago zelfs minder empathisch werden.”
Waarom een papieren boek anders werkt dan een scherm
Naast deze diepere redenen zijn er ook een paar eenvoudige voordelen van boeken lezen. Een boek piept niet, licht niet op en vraagt verder niets van je.
Een pauze voor je ogen
Boeken zijn een stuk beter voor je ogen dan schermen. Ze geven een mooie pauze voor de velen onder ons die steeds meer tijd achter een scherm doorbrengen: op het werk, thuis, op onze telefoons, tijdens het Netflixen. Je ogen kunnen wel een pauze gebruiken.
Uit een enquête onder 429 universitaire studenten bleek dat bijna de helft klachten had over moeie ogen na het lezen van digitale artikelen. Elektronische boeken kunnen leiden tot schermmoeheid, en dat kan weer leiden tot wazig zicht, roodheid, droogheid en irritatie in de ogen. Met gedrukte boeken hoef je daar allemaal niet over in te zitten.
Minder afleiding
Als je een echt boek leest, is er minder kans dat je wordt afgeleid dan wanneer je op je telefoon zit. Een boek heeft geen meldingen, trillingen of pop-ups. Leg je telefoon in een andere kamer of zet hem op stil of vliegtuigmodus, en je tijd met het boek is echt van jou.
Een ander fantastisch voordeel van boeken, en een bijzonder bijproduct van minder schermtijd, is dat je minder wordt blootgesteld aan elektromagnetische frequenties. Als je je telefoon niet bij je hebt en misschien zelfs je wifi uitzet omdat je het niet gebruikt, dan geef je je lichaam even pauze van de constante stroom van deze frequenties.
Beter slapen met een boek
Een van de prettigste voordelen van boeken lezen merk je ‘s avonds: een boek voor het slapengaan kan je helpen beter te slapen. De
